De Zoete Moeder met haar verhaal


Foto: Kaarsjes in de Sint Jans Kathedraal

Sinds 1380 wordt het beeld van de Zoete Moeder vereerd in de Kathedrale Basiliek van Sint Jan te 's-Hertogenbosch. Pelgrims uit heel Europa komen naar de Sint Jan toe om het miraculeuze Mariabeeld te vereren.






Mythe

Volgens de mythe begon het allemaal met een bouwvakker die in 1380 het Mariabeeld op een koude dag heeft gevonden. Nog net voordat hij het Mariabeeld in stukken wilde hakken om op de brandstapel te gooien, werd hij erop gewezen dat het om een beeld van de moeder Gods ging. Hij nam zich voor om het eikenhouten beeld van één meter vijftien hoog op te knappen. Dit werd hem niet in dank afgenomen. De meeste vonden het beeld maar oud en lelijk en wilden het liever niet bij de andere heiligenbeelden tentoonstellen. Toch is het in de kerk achter gebleven.



Foto: Mariakapel Sint Jan

 

Mariakapel

Broeder Wout

Het is broeder Wout geweest die het Mariabeeld in één van de straalkapellen heeft neergezet. Ook dit werd niet in dank afgenomen en hij kreeg toestemming om het Mariabeeld mee naar huis te nemen. Het Mariabeeld werd in ene zo zwaar dat het niet meer te tillen was. Er zat niets anders op dan het beeld te laten staan in de kerk. Omdat men haar niet één van de schoonste vond, besloot men om haar achter een altaar in de Mariakapel te plaatsen. Broeder Wout werd uitgelachen toen hij vroeg of het Mariabeeld misschien een beetje opgeknapt kon worden. Hierdoor werd er alleen maar meer spot met het Mariabeeld gedreven. Toch besloot broeder Wout het er niet bij te laten zitten en zorgde dat het Mariabeeld een mantel om kreeg. Zelfs het kindje Jezus, welke zij oorspronkelijk op haar arm droeg, heeft hij terug gevonden. In 1381 stond het Mariabeeld op het heilige Martinus Altaar, ondanks dat men het Mariabeeld zo lelijk vond. Maar ook daar werd er weer spot met haar gedreven. Maar niet voor lang… Maria verscheen in de nacht aan een vrouw die met de bespotting had mee gedaan. Omdat de vrouw zo bang was geworden besloot ze de opdracht te geven om het Mariabeeld op te knappen. Op het moment dat de vrouw die de opdracht uit zou voeren een verkeerde opmerking over het Mariabeeld maakte, ging ze tegen de grond. Ziektebed volgde net zolang totdat ze besloot het beeld te herstellen. Dit was het begin van de vele wonderbaarlijke, onverklaarbare genezingen..


Op reis

Het Mariabeeld werd tijdens de Beeldenstorm zorgvuldig op geborgen. Tijdens de bezetting van 's-Hertogenbosch in 1629 onder leiding van Frederik Hendrik van Oranje, werd het beeld van de Zoete Moeder in een koffer via Antwerpen naar Brussel gebracht. Anna van Hambroeck was een katholieke vrome vrouw en tevens de reisgenoot van het Mariabeeld. Het eigenlijke doel was om het beeld van de Zoete Moeder tijdelijk in Brussel onder te brengen. Er werd een akte gemaakt waarin duidelijk vermeld stond dat het Mariabeeld terug zou komen zodra er betere tijden zouden aanbreken.


Toch raakte Brussel te gehecht aan het Mariabeeld. Het beeld werd ieder jaar met processie door de stad gedragen en veelal vereerd. Nadat de rust in de loop der eeuwen was wedergekeerd ging het ze niet makkelijk af om het beeld van de Zoete Moeder op haar oorspronkelijke plaats te krijgen. Brussel kwam met allerlei redenen aan, waarvan één was dat de rechten waren verjaard. Ondertussen was het 1853. Nadat het bestuur van het bisdom 's-Hertogenbosch in handen kwam van bisschop Monseigneur Zwijsen werd het een ander verhaal. De vastberaden man stuurde een aantal mensen op pad met de opdracht het beeld van de Zoete Moeder terug te halen samen met het mirakelboek. Eindelijk kwam het beeld van de Zoete Moeder weer thuis en stond in december 1853 weer in haar oude vertrouwde Mariakapel in de Sint Jan. Een reden voor de Paters Redemptoristen om zich definitief in Den Bosch te vestigen, welke de St. Josephkerk lieten bouwen tegenwoordig bekend onder de naam Orangerie. Ter ere van haar 75-jarige jubileum werd de titel basiliek minores aan de Sint Jan gegeven.






Meimaand Mariamaand

Wanneer de Mariamaand is ingeluid met een mis zijn de diverse horeca gelegenheden aan de Parade al vroeg geopend om de mensen te voorzien van een heerlijk kopje koffie met een Bosschebol.
Traditiegetrouw is de maand mei Mariamaand gevuld met vieringen ter ere van Onze Lieve Vrouw naast de bedevaartstocht. Er zijn diverse redenen voor een pelgrimstocht. Uit devotie, voor de sport, uit traditie of om een speciale persoonlijke reden. Maar allemaal hebben ze één doel gemeen... het bereiken van de Sint Jan te ’s-Hertogenbosch, het huis van het Mariabeeld, de Zoete Moeder.


Bedevaarten of pelgrimages tijdens de Mariamaand

Foto: Mariabeeld - noorderzijbeuk Sint Jan

 

Het Mariabeeld in de noorderzijbeuk van de Sint Jan

Het Mariabeeld met in haar linker arm kindje Jezus is omgeven door verse bloemen en kaarsen. Aan de wanden hangen de vitrines met zogenaamde ex voto’s. Dit zijn de in vaak in zilver uit gevoerde symbolen. Deze symbolen verwijzen naar genezingen die op voorspraak van Maria hebben plaats gevonden. Uit dank schonk de genezende patiënt dan een bijvoorbeeld in zilver of in was uitgevoerd beeld of hart.

 

In een glazen vitrinekast netjes opgeborgen ligt het mirakelboek, het middeleeuwse geschrift met de meest wonderbaarlijkste verhalen en gebeurtenissen vanaf het jaar 1382. Elf maanden per jaar is het beeld van de Zoete Moeder te bewonderen in de Mariakapel. In de meimaand Mariamaand staat het beeld van de Zoete Moeder dan ook in de noorderzijbeuk van de Sint Jan om daar de vele duizenden pelgrims te ontvangen.





Stille Omgang & Route Beeweg

De route Beeweg is de route die het Mariabeeld afgelegd zou hebben, een uitgebreid verhaal hierover vindt u op de website van de bossche-encyclopedie. Wilt u deze route lopen? Dan kunt u deze route onder andere vinden in de wandelgids van de paadjesmakers/Beeweg.



Informatie

Bezoekadres:

Sint Jan (Kathedrale Basiliek Sint Jan Evangelist)

Torenstraat 18

5211 KK

Den Bosch


Locatie: aan de Parade


Vervoer en parkeren:

- Openbaar vervoer

- Parkeergarages

- Transferia

- Bewaakte fietsenstallingen





Ga verder naar Kerststal Sint Jan, een ware belevenis! vanaf De Zoete Moeder met haar verhaal