Vestingwerken eerste ommuring


Foto: Vestingwerken eerste ommuring - Zuidelijke waterpoort (Herman Moerkerkplein)

Dat Den Bosch een vestingstad is, is goed te zien. De vestingwerken eerste ommuring, die hun functie als verdedigingswerk hebben volbracht, maar nog steeds dienst doen als waterkering. De diverse bastions en de eerste stadsmuren zijn nog steeds terug te vinden in de huidige binnenstad.






Ommuring

De geschiedenis van Den Bosch gaat ver terug in de tijd. Hertog Hendrik van Brabant wilde een vestigingsstad in het noorden, gunstig gelegen door de samenkomst aan de Aa en de Dommel. Waarbij de Dieze zorgt voor een goede verbinding naar de Maas. De stad is ontstaan in 1185. Gebouwd op zandbanken en om het water van de Dommel en de Aa buiten te houden werd de stad met muren van ongeveer zeven en een halve meter hoog omringd. De uit baksteen en tufsteen opgetrokken muren vormen één van de oudste gemetselde vestingwerken in Nederland. De vestingwerken eerste ommuring waren rond 1225 gereed. De andere drie hoofdsteden van het hertogdom: Leuven, Brussel en Antwerpen schonken de drie stadspoorten.



Poorten

Ook al bestaan de poorten niet meer, toch heeft Den Bosch de stadspoorten en ommuringen in het huidig straatbeeld weten te verwerken. Kleine zwarte steentjes in de bestrating geven de contouren van de stadspoorten en ommuring weer op diverse plaatsen. Zo ook in de Visstraat als een zwarte band van zwarte kleine steentjes.


De Brusselse poort was een stukje groter dan de Leuvense poort en was uitgevoerd met twee hoefijzervormige torens. De Brusselse poort is kort na 1800 afgebroken. Op die plaats in de Orthenstraat bevindt zich tegenwoordig een appartementen complex welke vernoemd is naar de Brusselse poort.


Aan de zuidwestzijde, tegenwoordig de Schapenmarkt, stond de oudste poort. De Antwerpse poort met maar een doorgang van ongeveer vier meter breed, was in het bezit van twee naar buiten staande hoefijzervormige torens. Deze Antwerpse poort is afgebroken in de 14e eeuw.


Waterpoorten

De vestingwerken eerste ommuring waren ook voorzien van twee waterpoorten de noordelijke waterpoort (Sint-Geertruikerkhof) en de zuidelijke waterpoort (Herman Moerkerkplein). De zuidelijke poort had twee halve ronde hoektorens waarvan het ronde voetstuk nog zichtbaar is als men op de brug, boven de Binnendieze, van het Groot Ziekengasthuis in de Gasthuisstraat staat.


Foto: Noordelijke waterpoort (Sint-Geertruikerkhof)

 

Noordelijke waterpoort (Sint-Geertruikerkhof)

Foto: Zuidelijke waterpoort (Herman Moerkerkplein)

 

Zuidelijke waterpoort (Herman Moerkerkplein)




Ga verder naar Vestingwerken tweede ommuring vanaf Vestingwerken eerste ommuring