's-Hertogenbosch de naam en het wapen



De officiële naam is 's-Hertogenbosch die de meeste mensen wereldwijd kennen als de hoofdstad van Brabant. In 's-Hertogenbosch spreken de Bosschenaren dan ook liever over 's-Hertogenbosch dan over Den Bosch. Toch wordt de naam Den Bosch over het algemeen sneller uitgesproken in Nederland. Zoals ook klinkt in het liedje / versje van Zoete Lieve Gerritje..






Het ontstaan van de naam

Doordat Hertog Hendrik van Brabant een vestigingsstad in het noorden wilde en in het bezit was van Landgoed Orthen werd het: 'de nieuwe stad bij Orthen', welke ongeveer de omvang had van de huidige markt.


Foto: Plattegrond 's-Hertogenbosch - 1629

 

Kaart van 's-Hertogenbosch - 1629

Later kreeg deze vestigingsstad de naam 's-Hertogen- bosch, afkomstig van: 'het bos van de hertog'. Het is dan ook niet raar dat tijdens opgravingen op de markt een zeer oude boomstronk is gevonden. Tijdens de tachtigjarige oorlog kreeg 's-Hertogenbosch de bijnaam '(onoverwinnelijke) Moerasdraak'.

's-Hertogenbosch was omgeven door een drassige omgeving, waaronder het huidige Het Bossche Broek. Door deze ligging werd het de aanvallende partij moeilijk gemaakt om de stad te veroveren. Buiten de opgetrokken vestingmuren en bastions, kon de drassige omgeving ook nog eens onder water gezet worden, dit vormde een enorme barricade die de vijand niet graag opzocht. De Draak bij het Centraal Station staat hier nu nog steeds symbool voor. In deze zelfde tijd kreeg 's-Hertogenbosch er een nieuwe bijnaam bij. Door de noodgedwongen katholieke banden met het zuiden kreeg 's-Hertogenbosch ook de bijnaam 'Klein Rome' in het jaar 1579.


Met carnaval hebben alle steden en dorpen een andere naam, 's-Hertogenbosch wordt met carnaval omgedoopt tot Oeteldonk.


De nieuwe stad bij Orthen, 's-Hertogenbosch, Den Bosch, Moerasdraak, Klein Rome en Oeteldonk. Zes verschillende namen, allemaal de tegenwoordige hoofdstad van Noord Brabant.



Wapen

Het wapen van 's-Hertogenbosch stamt uit de middeleeuwen. De boom in het wapen verwijst naar het de geschiedenis van ’s-Hertogenbosch 'Het bos van de hertog'. Voorheen waren het drie bomen die het wapen sierden. Maar er veranderde nog meer in het wapen...


Foto: Wapen 's-Hertogenbosch

 

Wapen van 's-Hertogenbosch

Blijde Inkomste

Johanna werd hertogin van Brabant in 1355 na het overlijden van haar vader hertog Jan III. Na de steden Leuven, Brussel en Antwerpen deed hertogin Johanna samen met haar echtgenoot Wenceslaus I van Luxemburg in het jaar 1356 haar intrede in Brabant, waarbij de grondwet van Brabant werd bekrachtigd. Oftewel de 'Blijde Inkomste'. Niet lang daarna eiste haar zwager, graaf Lodewijk van Vlaanderen, een deel van Brabant op met het gevolg dat hij Brabant binnen viel. Hertogin Johanna vond haar toevlucht in 's-Hertogenbosch, waar zij met open armen werd ontvangen. Om haar dank te betuigen voor de gastvrijheid, kreeg 's-Hertogenbosch het recht om het hertoglijke wapen in het stedelijke wapen door te voeren. De drie bomen verdwenen en er kwam één boom voor in de plaats. Het wapen van het Hertogdom Brabant geeft vier leeuwen weer. Deze is boven aan de linkerzijde van de boom te zien.


Huis Habsburg

Het Huis Habsburg was een belangrijk Europees vorstengeslacht welke in deze tijd regeerde in Nederland. Rond 1515-1519 werd dan ook de Habsburgse adelaar aan het wapen toegevoegd, voorzien van het rood met wit gekleurde borstschild.


De kroon

Het is in het jaar 1670 geweest dat op de voorgevel van het stadhuis het wapen voor het eerst uitgevoerd was met daar bovenop de hertogskroon, vergezeld door twee wildemannen aan beide zijde van het wapen. In 1817 werd besloten dat dit geheel als het wapen moest worden beschouwd. Na een aanpassing aan de kroon werd het wapen in 1978 officieel bevestigd.


Totdat de gemeente 's-Hertogenbosch en gemeente Rosmalen in 1996 werden samengevoegd, heeft men ervoor gekozen om geen geheel nieuw wapen te handhaven, maar gewoon de oude kroon uit 1817 terug te plaatsen.


De gemeente 's-Hertogenbosch hanteert een eigen logo.


Foto: Logo gemeente 's-Hertogenbosch





Ga verder naar Natuurgebied Het Bossche Broek vanaf 's-Hertogenbosch de naam en het wapen