De Moerputten


Foto: Moerputtenbrug

De Moerputten vormen het grootste laagveengebied in Noord-Brabant. Het gebied is een van de weinig overgebleven laagveenmoerassen ten zuiden van de grote rivieren en daarom belangrijk voor Nederland. Het gebied is zo’n 120 hectare groot met moeras, riet- en biezenvelden, open water, bosjes van elzen en wilgen en blauwgraslanden. De naam “Moerputten” komt van het werkwoord ‘moeren’ ofwel turf steken.







Foto: Moerputtenbrug

 

Moeras

Ontstaan laagveenmoeras

In een grote ring om ’s-Hertogenbosch ligt een uitgestrekte laagte die vroeger wel een paar maal per jaar onderliep als de Maas en Brabantse beken overstroomden. Daar ontstonden in de loop der eeuwen laagveenmoerassen waarvan dit gebied er een van is. Eind 19e eeuw, begin 20e eeuw werd uit het midden van dit moeras turf gestoken en te drogen gelegd op legakkers. De gedroogde turf werd niet over het land, maar over het water afgevoerd, daarom zijn er door dit moerassige gebied ook zo weinig paden. De sporen van het turfsteken zijn allang weer verdwenen in dicht moerasbos. De 30 ha grote plas midden in het gebied is ontstaan bij de bouw van de spoorbrug.







Foto: Moerputtenbrug

 

Moerputtenbrug gerestaureerd

Restauratie spoorbrug

In de bloeitijd van de schoenenindustrie in de Langstraat bij Waalwijk is er een spoorlijn aangelegd van Lage Zwaluwe nabij Geertruidenberg naar ’s-Hertogenbosch, dwars door het moeras van de Moerputten. De eerste trein reed er over in 1890, de laatste in 1972. De ijzeren vakwerkspoorbrug met zijn brede gemetselde pijlers raakte daarna in verval. Het scheelde niet veel of hij was werkelijk gesloopt. Het is vooral te danken aan de federatie “Behoudt de Langstraatspoorbruggen" dat de brug net op tijd van de ondergang is gered en later tot Rijksmonument werd verklaard. De Moerputtenbrug is een overblijfsel uit de Industriële Revolutie en daarmee erfgoed wat niet verloren mag gaan. Europese subsidie maakte de restauratie mogelijk. De restauratie moest de milieuvervuiling door afbladderende verf stoppen en de spoorbrug geschikt maken voor veilig gebruik door wandelaars. Het werk heeft jaren geduurd en is met veel zorg uitgevoerd. De milieugevaarlijke loodmenie- en bitumenhoudende verf is van de metalen brugdelen verwijderd. Tot die tijd kwam de afbladderende verf terecht in het water en de bodem. Het ijzerwerk is weer in de oorspronkelijke okerkleur geverfd en er is een nieuw loopdek over de bielzen gelegd.


Wandelen

Door het gebied lopen twee gemarkeerde wandelroutes. De rode wandelroute komt vanuit de stad en steekt door naar de Gementroute, een rondwandeling door het open landschap van de Gement, tussen Vught en ’s-Hertogenbosch. In de Moerputten loopt hij een stukje over de oude spoordijk, door moerasbos en graslandjes. U kunt ook een wandelroute bestellen op de website van de paadjesmakers/moerputten.


Foto: Moerputtenbrug spoorlijn

 

Oude spoorlijn

Halve Zolenpad

De blauwe route staat bekend als het ‘Halve zolenpad’, genoemd naar de trein, die schoenonderdelen en leer transporteerde. De spoorlijn zou oorspronkelijk een heen- en terugspoor krijgen, maar uiteindelijk is de bouw bij een enkel (half) lijntje gebleven, hetgeen al gauw de bijnaam ”Halvezolenlijntje” opleverde. De blauwe route over de brug is een lange rondwandeling dwars door het gebied en over de gerestaureerde en in 2006 opengestelde spoorbrug. Met deze openstelling is er ook een prachtige wandelverbinding ontstaan tussen ’s-Hertogenbosch en Vlijmen. Via de Moerputtenweg en de Vlijmenseweg komt u weer uit bij de rode route. De wandelroutes zijn niet geschikt voor rolstoelen en wandelwagentjes. In natte perioden is het verstandig om laarzen aan te doen.





Groene Delta

De restauratie van de Moerputtenbrug en de aanleg van het wandelpad zijn onderdeel van de Groene Delta net als Het Bossche Broek. De groene Delta is het herstelde natuurgebied rondom ’s-Hertogenbosch, waarin de Dommel, Aa, Dieze en Maas samenkomen en waarvan planten, dieren en mensen nu weer kunnen profiteren.






Ga verder naar De Latijnse School -Stedelijk Gymnasium vanaf de Moerputten