Culturele Hoofdstad van Europa
De Griekse Melina Mercouri (1920-1994), actrice, zangeres, schrijfster en politica. Een vrouw met kwaliteiten, een visie, een doel en een sterke overtuigingskracht. Zij was degene die in 1983 European City of Culture voorstelde, binnen het kader van cultuurbeleid van de Europese Unie. De eerste stap wat Europese landen op het gebied van kunst en cultuur met elkaar zou gaan verenigingen. Sinds 1985 wordt de titel ieder jaar aan een stad toegekend. In 1999 werd European City of Culture veranderd in European Capital of Culture oftewel Culturele Hoofdstad van Europa. Het doel van de titel is om de samenwerking op het gebied van cultuur te versterken, de interculturele dialoog te bevorderen en de Europese steden te promoten.
Selectie
Zes jaar voor het evenement vindt de oproep plaats voor het kandidaat stellen voor de titel Culturele Hoofdstad van Europa door de betrokken lidstaten. De kandidaten krijgen tien maanden de tijd om hun programma in te dienen.
Vijf jaar voor het evenement wordt er een preselectie gemaakt door een 13 koppige jury die is aangesteld. Zes deskundigen uit het desbetreffende land en zeven deskundigen door de Europese instellingen. De steden die zijn uitgekozen krijgen nog een aantal maanden de tijd om hun plannen in het dossier verder door te ontwikkelen en te detailleren. De juryleden zullen hierna een definitieve keuze maken.
Vier jaar voor het evenement wijst de Raad van de Europese Unie aan de hand van de aanbevelingen van de Commissie, de twee steden uit de lidstaten aan, die zich vier jaar later Culturele Hoofdstad van Europa mogen noemen. Deze twee steden worden tijdens de voorbereidingen niet aan hun lot over gelaten. Zij worden gevolgd en krijgen hulp en begeleiding van het zogenaamde “toezichts- en adviespanel” welke bestaat uit zeven Europese onafhankelijke deskundigen.
In de brede zin des woords
Een stad wordt niet alleen aangewezen op de bestaande culturele aspecten die de stad te bieden heeft. De bedoeling is om een eenmalig creatief programma op te stellen binnen dit culturele evenement, waarbij niet alleen de culturele sector maar ook de burgers bij het evenement betrokken zijn. In dit programma moet zowel de nadruk gelegd worden op zowel de diversiteit als de gemeenschappelijke aspecten binnen de Europese culturen, zodat er een verbondenheid en een vertrouwensband wordt gecreëerd. Daarnaast moet de invulling van het programma een dusdanige aantrekkingskracht hebben op zowel de lokale bevolking als op alle Europeanen. Een kwalitatief en duurzaam evenement kan zorgen voor effectiviteit op een langer termijn. Indien een stad de titel krijgt aangewezen heeft dit een groot cultureel en sociaaleconomisch effect. De stad kan een grote ontwikkeling op het gebied van cultuur en toerisme doormaken, waar de vruchten nog vele jaren erna van geplukt kunnen worden.
Culturele Hoofdsteden van Europa
Hieronder een lijst met de steden die de titel "Culturele Hoofdstad van Europa" in ontvangst hebben mogen nemen of in ontvangst gaan nemen. In het jaar 2000 vierde de EU de 25e verjaardag van Culturele Hoofdstad van Europa!
Jaar |
Stad - land |
Stad - land |
Stad - land |
|---|---|---|---|
| 1985 | Athene - Griekenland | ||
| 1986 | Florence - Italië | ||
| 1987 | Amsterdam - Nederland | ||
| 1988 | Berlijn - Duitsland | ||
| 1989 | Parijs - Frankrijk | ||
| 1990 | Glasgow - Verenigd Koninkrijk | ||
| 1991 | Dublin - Ierland | ||
| 1992 | Madrid - Spanje | ||
| 1993 | Antwerpen - België | ||
| 1994 | Lissabon - Portugal | ||
| 1995 | Luxemburg - Luxemburg | ||
| 1996 | Kopenhagen - Denemarken | ||
| 1997 | Thessaloniki - Griekenland | ||
| 1998 | Stockholm - Zweden | ||
| 1999 | Weimar - Duitsland | ||
| 2000 | Bergen - Norwegen | Bologna - Italië | Brussel - België |
| 2000 | Helsinki - Finland | Krakau - Polen | Praag - Tsjechië |
| 2000 | Reykjavik - IJsland | Santiago de Compostela - Spanje | |
| 2001 | Rotterdam - Nederland | Porto - Portugal | |
| 2002 | Brugge - België | Salamanca - Spanje | |
| 2003 | Graz - Oostenrijk | ||
| 2004 | Rijsel - Frankrijk | Genua - Italië | |
| 2005 | Cork - Ierland | ||
| 2006 | Patras - Griekenland | ||
| 2007 | Luxemburg - Luxemburg | Sibiu - Roemenië | |
| 2008 | Liverpool - Engeland | Stavanger - Noorwegen | |
| 2009 | Linz - Oostenrijk | Vilnius - Litouwen | |
| 2010 | Essen - Duitsland | Pécs - Hongarije | Istanbul - Turkije |
| 2011 | Turku - Finland | Tallinn - Estland | |
| 2012 | Guimarães - Portugal | Maribor - Slovenie | |
| 2013 | Marseille - Frankrijk | Košice - Slowakije | |
| 2014 | Riga - Letland | Umeå - Zweden | |
| 2015 | Pilsen - Tjechië | Bergen - België | |
| 2016 | ? - Spanje | ? - Polen | |
| 2017 | ? - Denemarken | ? - Cyprus | |
| 2018 | ? - Nederland | ? - Malta | |
| 2018 | ? - Italië | ? - Bulgarije |